Son dönemde siyaset sahnesinde sıkça kullanılan bir kavram dikkat çekiyor: “Devlet aklı.” Kimi çevreler, iktidarın attığı her adımı ve hatta uluslararası güç merkezleriyle kurduğu ilişkileri bu kavramın arkasına gizleyerek meşrulaştırmaya çalışıyor. Ancak demokrasi açısından bakıldığında, “devlet aklı” adı altında millet iradesinin ve halkın tercihinin ikinci plana itilmesi son derece tehlikeli bir anlayıştır.

Demokratik rejimlerde devletin gerçek aklı; hukuktur, anayasadır, millet iradesidir ve seçilmiş kurumların meşruiyetidir. Devlet, halkın üzerinde ve halktan bağımsız bir güç değildir. Tam tersine, halkın egemenliğini temsil eden bir yapıdır. Bu nedenle siyasi kararları “devlet aklı” adı altında tartışılmaz hale getirmek, demokratik denetimi ortadan kaldırmaya yönelik bir girişim olarak görülmelidir.

Son günlerde bazı yorumcuların iktidarın politikalarını ve ABD ile ilişkilerini “devlet aklının gereği” olarak sunması, demokratik siyaseti küçümseyen bir yaklaşımın yansımasıdır. Bu anlayış, halkın oyuyla seçilmiş siyasetçilerin eleştirilerini değersizleştirmeye ve kamuoyunu edilgen bir konuma itmeye çalışmaktadır.

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ve CHP Genel Başkanı Özgür Özel, bu görüşlere karşı sert ve net bir tutum ortaya koydular. Ancak asıl yanıt, CHP'nin grup toplantısında verilen mesajlarda ve bu mesajların toplumda karşılık bulmasında görüldü. Çünkü mesele yalnızca bir siyasi tartışma değil, demokrasi ile vesayet anlayışı arasındaki temel bir tercihtir.

Toplumun önemli bir kesimi artık kararların kapalı kapılar ardında alınmasına, halkın iradesinin çeşitli gerekçelerle etkisizleştirilmesine ve her eleştirinin “devlet aklı” söylemiyle susturulmasına karşı çıkmaktadır. Salı günü CHP Grup Toplantısı'nda ortaya çıkan tablo da bunu göstermiştir. Kamuoyu, iktidarın ve onun çizgisini savunan çevrelerin ortaya koyduğu “devlet aklı” söylemine teslim olmamaktadır.

Türkiye'nin geçmişi, millet iradesi ile vesayet anlayışı arasındaki mücadelelerle doludur. Demokrasi, halkın seçtiklerinin hesap verebildiği ve eleştirilebildiği bir rejimdir. “Devlet aklı” adı altında siyaseti dokunulmazlaştırmak ise demokratik kültürü zayıflatır ve vatandaşın söz hakkını daraltır.

Bugün ihtiyaç duyulan şey; gizemli ve sorgulanamaz bir “devlet aklı” değil, şeffaf yönetim, güçlü hukuk devleti, bağımsız yargı ve millet iradesine koşulsuz saygıdır. Çünkü gerçek devlet aklı, halkın sesini kısmak değil, onu duymaktır. Gerçek güç ise milletin iradesinden doğar ve ancak demokrasiyle anlam kazanır.